Streak00/3aujourd'hui

Calcul trigonométrique · Leçon 4

Formules d'addition, de duplication et transformation de a cos x + b sin x

0score
À ton avis ?

A-t-on cos⁡(π3+π6)=cos⁡π3+cos⁡π6\cos\left(\dfrac\pi3 + \dfrac\pi6\right) = \cos\dfrac\pi3 + \cos\dfrac\pi6 ?

Propriété

Formules d’addition

Pour tous réels aa et bb : cos⁡(a+b)=cos⁡acos⁡b−sin⁡asin⁡bcos⁡(a−b)=cos⁡acos⁡b+sin⁡asin⁡b\cos(a + b) = \cos a\cos b - \sin a\sin b \qquad \cos(a - b) = \cos a\cos b + \sin a\sin b sin⁡(a+b)=sin⁡acos⁡b+cos⁡asin⁡bsin⁡(a−b)=sin⁡acos⁡b−cos⁡asin⁡b\sin(a + b) = \sin a\cos b + \cos a\sin b \qquad \sin(a - b) = \sin a\cos b - \cos a\sin b tan⁡(a+b)=tan⁡a+tan⁡b1−tan⁡atan⁡b\tan(a + b) = \dfrac{\tan a + \tan b}{1 - \tan a\tan b}

Propriété

Duplication et linéarisation

sin⁡2a=2sin⁡acos⁡acos⁡2a=cos⁡2a−sin⁡2a=2cos⁡2a−1=1−2sin⁡2a\sin 2a = 2\sin a\cos a \qquad \cos 2a = \cos^2 a - \sin^2 a = 2\cos^2 a - 1 = 1 - 2\sin^2 a cos⁡2a=1+cos⁡2a2sin⁡2a=1−cos⁡2a2\cos^2 a = \dfrac{1 + \cos 2a}{2} \qquad \sin^2 a = \dfrac{1 - \cos 2a}{2}

Méthode

Transformer a cos x + b sin x

Avec r=a2+b2r = \sqrt{a^2 + b^2}, on factorise par rr : acos⁡x+bsin⁡x=r(arcos⁡x+brsin⁡x)=rcos⁡(x−φ)a\cos x + b\sin x = r\left(\dfrac ar\cos x + \dfrac br\sin x\right) = r\cos(x - \varphi) où cos⁡φ=ar\cos\varphi = \dfrac ar et sin⁡φ=br\sin\varphi = \dfrac br.

Exemple : 3cos⁡x+sin⁡x=2(32cos⁡x+12sin⁡x)=2cos⁡(x−π6)\sqrt3\cos x + \sin x = 2\left(\dfrac{\sqrt3}{2}\cos x + \dfrac12\sin x\right) = 2\cos\left(x - \dfrac\pi6\right).

Attention

Les pièges

  • cos⁡(a+b)≠cos⁡a+cos⁡b\cos(a + b) \neq \cos a + \cos b et sin⁡2a≠2sin⁡a\sin 2a \neq 2\sin a.
  • Dans cos⁡(a+b)\cos(a + b), le signe est moins ; dans cos⁡(a−b)\cos(a - b), il est plus.
À l'examen

Calculer une valeur exacte

« cos⁡π12=cos⁡(π3−π4)=cos⁡π3cos⁡π4+sin⁡π3sin⁡π4=12×22+32×22=2+64\cos\dfrac{\pi}{12} = \cos\left(\dfrac\pi3 - \dfrac\pi4\right) = \cos\dfrac\pi3\cos\dfrac\pi4 + \sin\dfrac\pi3\sin\dfrac\pi4 = \dfrac12 \times \dfrac{\sqrt2}{2} + \dfrac{\sqrt3}{2} \times \dfrac{\sqrt2}{2} = \dfrac{\sqrt2 + \sqrt6}{4}. »

Révision rapide · 9 exercices